Zorgplicht voor bomen
Bijgewerkt op 14 oktober 2026
Iedere eigenaar van een boom heeft zorgplicht. Dat betekent dat de eigenaar redelijkerwijs moet zorgen dat de boom geen gevaar oplevert voor mensen en spullen in de buurt. In de praktijk gebeurt dat met een regelmatige boomveiligheidscontrole (BVC) door een deskundige, het uitvoeren van de maatregelen binnen de gestelde termijn, en het vastleggen van beide. Bij schade door een boom laat dat verslag zien wat de eigenaar heeft gedaan.
Verantwoordelijk
De zorgplicht ligt bij de eigenaar van de boom. Voor bomen in de openbare ruimte is dat meestal de gemeente, de provincie, het waterschap of Rijkswaterstaat. Voor bomen op een bedrijventerrein, een schoolplein, een camping of bij een woningcorporatie is het de organisatie die de grond bezit. Bij een vereniging van eigenaars ligt de zorgplicht bij de VvE. Een particulier is verantwoordelijk voor de bomen in de eigen tuin.
Een eigenaar kan het beheer uitbesteden aan een beheerder of een boomverzorger. De verantwoordelijkheid blijft bij de eigenaar; uitbesteden aan een deskundige is wel een manier om de zorgplicht in te vullen.
Verwachting
Van een eigenaar wordt geen garantie verwacht dat een boom nooit faalt. Wel wordt verwacht dat de eigenaar doet wat redelijk is. Hoeveel dat is, hangt af van de plek. Een boom langs een fietspad, boven een speelplek of naast een parkeerplaats vraagt meer zorg dan een boom midden in een bosperceel waar zelden iemand komt.
Wat redelijk is, komt in de praktijk neer op drie dingen. De bomen worden regelmatig gecontroleerd door iemand met verstand van bomen. Gevonden gebreken worden binnen een passende termijn aangepakt. En zowel de controles als de maatregelen worden vastgelegd.
Bij schade
Valt er een tak op een auto of een fietser, dan is de eerste vraag of de eigenaar het gevaar had kunnen zien aankomen. Een gebrek dat bij een controle zichtbaar was, of een maatregel die niet op tijd is uitgevoerd, maakt de eigenaar kwetsbaar. Een recente controle zonder bevindingen, of een gevonden gebrek dat binnen de termijn is aangepakt, laat zien dat de eigenaar heeft gedaan wat redelijk is.
Bij schade na een zware storm wordt ook gekeken naar de toestand van de boom. Schade door een gezonde, gecontroleerde boom bij extreme wind valt eerder onder overmacht dan schade door een boom met een bekend of zichtbaar gebrek.
Vastleggen
Een goed boomdossier bevat per boom de plek, de soort en elke controle met datum, de naam van de controleur, de bevindingen, de status en de maatregel met termijn. Daarnaast de datum waarop de maatregel is uitgevoerd en door wie. Een controle die wel is gedaan maar niet is vastgelegd, is achteraf moeilijk aan te tonen.
De rapporten horen te worden bewaard zolang de boom van de eigenaar is. Bij een verkoop van de grond of een wisseling van beheerder gaat het dossier mee.
Frequentie
De wet noemt geen vaste termijn. De gangbare maat is eens in de drie jaar. Per boom kan dat vaker zijn, afhankelijk van de status en de plek, en na een storm volgt een extra controle op plekken waar mensen komen. De boomverzorger adviseert welke frequentie bij welke boom past.
Wat is een boomveiligheidscontrole?
Kosten van een boomveiligheidscontrole
Vragen
Wie heeft zorgplicht voor een boom?
De eigenaar van de boom. Voor bomen in de openbare ruimte is dat meestal de gemeente; op een terrein de organisatie die de grond bezit; in een tuin de particuliere eigenaar.
Is een boomveiligheidscontrole verplicht?
Er is geen wet die een BVC voorschrijft. De zorgplicht wel, en een vastgelegde BVC is in Nederland de gangbare manier om aan te tonen dat de zorgplicht is nagekomen.
Ben ik als eigenaar aansprakelijk bij schade door een boom?
Dat hangt af van de vraag of het gevaar te voorzien was. Schade door een boom met een zichtbaar of bekend gebrek waar niets mee is gedaan, maakt de eigenaar kwetsbaar. Schade door een gecontroleerde, gezonde boom bij extreme wind valt eerder onder overmacht.
Hoe lang moeten boomrapporten worden bewaard?
Zolang de boom van de eigenaar is. Bij verkoop of een nieuwe beheerder gaat het dossier mee.
Kan de zorgplicht worden uitbesteed?
Het beheer en de controles kunnen worden uitbesteed aan een beheerder of boomverzorger. De verantwoordelijkheid blijft bij de eigenaar.
Boomkeur
In Boomkeur legt de boomverzorger elke controle en maatregel vast. De eigenaar ziet de bomen, de rapporten en de adviezen in een eigen portaal, en het dossier blijft van de eigenaar.
Geschreven door Kasper Schepers, ETW-gecertificeerd boomverzorger. Hij voert zelf boomveiligheidscontroles uit en heeft Boomkeur gemaakt.